U profesionalni razvoj nastavnika i stručnih saradnika spada i stalno stručno usavršavanje, razvijanje kompetencija radi boljeg obavljanja posla, unapređivanja nivoa postignuća učenika. Potrebe i prioritete ustanova ili škola planira na osnovu rezultata samovrednovanja kvaliteta rada ustanove, ličnih prioriteta nastavnika odnosno vaspitača ili stručnih saradnika, kao i na osnovu izveštaja o ostvarenosti standarda postignuća, zadovoljstva roditelja i učenika.
Stalno stručno usavršavanje ostvaruje se:
- Uglednim časovima sa diskusijom i analizom,
- Izlaganjem programa i seminara na sastancima stručnih veća sa obaveznom diskusijom i analizom, prikazom knjige, didaktičkog materijala, priručnika, itd.,
- Ostvarivanjem programa ogleda, projekata, istraživanja,
- Pohađanjem akreditovanih seminara koji se nalaze u Katalogu,
- Raznim aktivnostima koje organizuje Ministarstvo-stručni skupovi, letnje i zimske škole, programe obuka i studijska putovanja.
Kompetencije stručnog usavršavanja su:
- K1 - kompetencija za uže stručnu oblast;
- K2 - kompetencija za poučavanje i učenje,
- K3 - kompetencije za podršku razvoju ličnosti deteta i učenika i
- K4 - kompetencije za komunikaciju i saradnju.
Prioritetne oblasti vezane za stručno usavršavanje su:
- P1 - Unapređivanje digitalnih kompetencija učenika i nastavnika i upotreba informaciono-komunikacionih tehnologija u realizaciji obrazovno-vaspitnog procesa;
- P2 - Metodika rada sa decom/učenicima kojima je potrebna dodatna obrazovna podrška (rad sa decom iz osetljivih grupa, decom sa smetnjama u razvoju, migrantima...);
- P3 - Unapređivanje kompetencija nastavnika u oblasti planiranja i realizacije nastave orijentisane na ishode (podizanje nivoa metodičkih znanja relevantnih za ciljeve i ishode predmeta/oblasti);
- P4 - Jačanje vaspitne uloge obrazovno-vaspitne ustanove kroz razvijanje programa prevencije nasilja, diskriminacije, zlostavljanja i zanemarivanja.
U toku svog stručnog usavršavanja nastavnik, odnosno vaspitač i stručni saradnik dužan je da prati svoj obrazovno-vaspitni rad.
Evidenciju o stručnom usavršavanju ustanova čuva u dosijeu nastavnika, vaspitača i stručnog saradnika. U školi je formiran Tim za stručno usavršavanje koji, između ostalog, prati ostvarivanje plana stručnog razvoja ustanove i na osnovu toga tromesečno obaveštava Pedagoški kolegijum.
Nastavnik, vaspitač i stručni saradnik dužan je da u toku pet godina ostvari najmanje 100 bodova iz različitih oblika stručnog usavršavanja. U okviru punog radnog vremena nastavnik, vaspitač i stručni saradnik ima 64 sati godišnje različitih oblika stručnog usavršavanja - 20 sata pravo na plaćeno odsustvo van ustanove radi pohađanja odobrenih skupova i programa, a 44 sata preduzima ustanova u okviru svojih razvojnih aktivnosti. Sat pohađanja obuke na stručnom skupu ima vrednost 1 boda, kao i dan učešća na stručnom skupu. Ako se učestvuje u oblicima usavršavanja na međunarodnom nivou, bodovi se udvostručuju.
Dakle, nastavnik, vaspitač i stručni saradnik ostvaruje najmanje 100 bodova iz odobrenih programa i učešća na odobrenim i prijavljenjim skupovima.
Nastavnik, vaspitač i stručni saradnik koji je zasnovao radni odnos u ustanovi pre 1. jula 2004. godine, dužan je da za svoj drugi petogodišnji period ostvari 120 bodova za različite oblike stručnog usavršavanja, do kraja školske 2013/2014. godine. Oni koji su posle zasnovali svoj radni odnos, dužni su da steknu 120 bodova za svoj petogodišnji period.
U okviru punog radnog vremena nastavnik i stručni saradnik ima 64 sati godišnje različitih oblika stručnog usavršavanja, i to:
- 20 sata ima pravo na plaćeno odsustvo iz ustanove radi pohađanja odobrenih programa i stručnih skupova,
- 44 sata stručnog usavršavanja u okviru svojih razvojnih aktivnosti.
Stalno stručno usavršavanje ostvaruje se aktivnostima koje preduzima ustanova u okviru svojih razvojnih aktivnosti, koje mogu biti:
- Izvođenje uglednih časova, odnosno aktivnosti sa diskusijom i analizom;
- Izlaganje sa stručnih usavršavanja sa obaveznom diskusijom i analizom (sati se računaju po održanom sastanku stručnog organa);
- Prikaz knjige, priručnika, stručnog članka, časopisa i didaktičkog materijala iz oblasti obrazovanja i vaspitanja;
- Prikaz bloga, sajta, posta, apleta, društvenih mreža i ostalih multimedijalnih sadržaja;Publikovanje stručnih radova, autorstva i koautorstva knjige, priručnika, nastavnih sredstava...;
- Ostvarivanje istraživanja koje doprinosi unapređenju i afirmaciji obrazovno- vaspitnog procesa;
- Stručne posete i strudijska putovanja definisana Razvojnim planom ustanove;
- Ostvarivanje projekata obrazovno-vaspitnog karaktera u ustanovi;
- Rad sa studentima;
- Takmičenja i smotre;
- Stručni aktivi, udruženja, podružnice, ogranci na nivou grada /opštine čiji rad doprinosi unapređenju i afirmaciji obrazovno-vaspitnog procesa;
- Marketing škole;
- Rad u radnim telima i programima.
Nastavnik, vaspitač i stručni sradnik može tokom rada po postupku utvrđenim ovim pravilnikom da napreduje sticanjem zvanja:
- pedagoški savetnik,
- samostalni pedagoški savetnik,
- viši pedagoški savetnik i
- visoki pedagoški savetnik.
Zakonski okvir
 |
Pravilnik o stalnom stručnom usavršavanju i napredovanju u zvanja nastavnika, vaspitača i stručnih saradnika (Službeni glasnik RS 109/2021) | |
|
 |
Standardi kompetencija za profesiju nastavnika |
Linkovi i datoteke za preuzimanje
| NAPOMENA: Fajlovi su u pdf formatu, za otvaranje fajlova ovog tipa morate na računaru imati instaliran Adobe Acrobat Reader ili neki program koji omogućava rad sa datotekama ovog tipa. |  |